//////

Miesięczne archiwum: Grudzień 2009

GRUPY RELIGIJNE

Grupy religijne i parareligijne praktykujące buddyzm zen i inne rodzaje buddyzmu, jogę, medytację transcendentalną (buddyści w roku 1980 uzyskali status oficjalnego Kościoła). I najważniejsze, najbardziej liczne i zarazem zróżnicowane grupy artystyczne i paraartystyczne. Ten nurt ruchu obejmuje środowiska muzyczne, grupy działające na pograniczu różnych dziedzin sztuki (na przykład między plastyką a teatrem), zespo­ły parateatralne. O tych grupach — wybranych przykładach — będzie tu mowa, ponieważ one właśnie były najbardziej „spo­krewnione” ideowo i związane towarzysko z młodym teatrem.

Tl AIR LABORATORIUM

Największe znaczenie dla kształtowania się koncepcji kultu­ry alternatywnej, nie tylko w Polsce, miała działalność Jerzego Grotowskiego i jego Teatru Laboratorium, szczególnie w latach siedemdziesiątych, w okresie odejścia od teatru — w stronę ..kultury czynnej”. Nie podejmuję tu analizy niezwykle.inte­resującego eksperymentu, który realizował zespół Laborato­rium. Narosła wokół tego tematu bogata literatura , nie sądzę więc, że moje uwagi mogłyby tu wnieść coś nowego. Co więcej, wydaje mi się, że doświadczenie Grotowskiego i jego zespołu z trudem poddaje się werbalizacji. Przełożone na słowa prze­kształca się w pretensjonalny bełkot mogący raczej zniechęcić czytelnika niż przekonać go o znaczeniu tego zjawiska dla roz­woju refleksji nad kulturą, znaczeniu, które trudno przecenić.

SWOJA WERSJA KULTURY

Swoją wersję kultury alternatywnej nazywa Grotowski „kul­turą czynną”. Budowanie tej kultury rozpoczyna się od powro­tu do najbardziej podstawowych doświadczeń po to, by odczytać świat na nowo, sprawdzić lub ustanowić adekwatne rela­cje między rzeczywistością a opisującymi ją znakami. Działania parateatralne zespołu są tworzeniem takiej kultury, połączo­nym z ciągłym uogólnianiem własnych doświadczeń, a zarazem krytyczną nad nimi refleksją. Propozycja Grotowskiego (którą częściowo przyjął teatr studencki) jest odpowiedzią na domi­nujący w naszej kulturze typ układu: „produkcja” — „kon­sumpcja kulturalna”, degradujący zarówno twórcę — sprowa­dza go bowiem do roli producenta pracującego bądź dla po­trzeb rynku, bądź na zamówienie instytucji państwowych, jak i odbiorcę — czyni z niego dobrowolnego lub pozbawionego wyboru konsumenta, a nie świadka i współuczestnika kreacji artystycznej. W ramach tego niszczącego układu role są ściśle określone, podział między „producentami”, „dystrybutorami” i „konsumentami” kultury utrwalony, a jakość owej „produ­kcji zdeterminowana charakterem samego układu.

Archiwa

Bookmarks