//////

Miesięczne archiwum: Grudzień 2010

ALTERNATYWNA TECHNOLOGIA

Alternatywna technologia nawołuje do budowania otoczenia odpowiadającego ludzkiej skali, uruchamia wyobraźnię w kie­runku tworzenia różnych form codziennego życia, z których część realizuje się już teraz (nie tylko w ramach eksperymentów wspólnotowych, także w szerszej skali zmienia się stosunek do przedmiotów najbliższego otoczenia, wielu ludzi wybiera nowy styl życia, nowe miejsce pobytu, z powodu znużenia psychicz­nego przestrzenią zurbanizowaną i monotonią wytworów pro­dukcji masowej).Przedstawione wyżej poglądy na to, jak tworzyć nową rzeczy­wistość w istniejących warunkach społecznych, pozwalają odtworzyć zarysy utopii budowanej przez kulturę alternatyw­ną. Nie chodzi nam jednak o to, by oceniać skuteczność pro­ponowanych działań z punktu widzenia zmiany społecznej i kul­turowej. Oczywiście, wiara w to, iż istniejący system da się „roz­sadzić od wewnątrz” dzięki szczelinom, jakie w nim tworzą grupy alternatywne, wydaje się naiwna.

UPOWSZECHNIENIE TWÓRCZOŚCI

Istotne jest, iż grupy alter­natywne przeciwstawiając upowszechnienie twórczości ciągle powtarzanemu hasłu upowszechnienia kultury, które sprowa­dza się do konsumpcji kulturalnej, wydobywają bardzo ważne aspekty procesów kulturowych, które zachodzą we współcze­snym świecie. To, co w tych małych grupach wyolbrzymione, niekiedy karykaturalne lub fantastyczne — albo już się dzieje, tylko w skromniejszych wymiarach, albo dziać się zaczyna. Grupy te odnajdują chyba trafnie kierunek przemian kulturo­wych, pokazują dylematy kultury współczesnej, sygnalizują narastanie potrzeb samorealizacyjnych, a zarazem trudności ich zaspokojenia. Pokazują, iż twórczość to właściwość istotnie ludzka, obejmująca wszystkie obszary życia, domagają się urze­czywistnienia ciągle powracającej utopii, w której wszyscy są twórcami, starają się wskazać możliwości budowania jej już teraz.

SZTUKA I ARTYŚCI W RAMACH KULTURY ALTERNATYWNEJ

Wraz z hasłem upowszechnienia twórczości pojawiło się hasło unicestwienia sztuki jako działalności zarezerwowanej dla specjalistów, prowadzącej do tworzenia trwałych obiektów. Dewaluacji uległo pojęcie „dzieła sztuki”, a pozycja artysty w ramach koncepcji kultury alternatywnej uległa degradacji. Sztuka i działalność artystyczna jako istotna część zakwestio­nowanej kultury musiała również zostać zakwestionowana, co więcej, owa destrukcja występuje wyraźnie również wewnątrz, w obrębie samej sztuki. Charakteryzując owe tendencje Stefan Morawski pisze o Dubuffecie: „wniósł do tradycji myśli anarchi­stycznej nową propozycję — zamiast przekraczania sztuki w pro­jektowanej przyszłości, unicestwienie jej już dzisiaj, ponieważ jej antyalienacyjny charakter jest pozorny”.

RADYKALNA ZMIANA

Radykalna zmiana kultury wymaga „zawieszenia” nie tylko jej języka, całej hierarchii wartości, wzorów zachowania, ale także odrzucenia sztuki, która wydaje się zwykle zaprzecze­niem świata stereotypów, przymusu, pozorności. „Propozycje ostateczne idą w duchu bezwzględnej, adialektycznej elimina­cji kultury jako zbioru wyłącznie instytucji i stereotypów. Inte­lektualiści rewolucjoniści muszą wyrzec się swego dotychczaso­wego statusu, przejść przez trening dekulturacji, «odmagnesować» mózgi.” W koncepcjach społecznej zmiany formułowanych przez społeczności alternatywne zwraca się uwagę na konieczność przywrócenia sztuce, twórczości artystycznej jej pierwotnego znaczenia i miejsca w życiu człowieka.