//////

Miesięczne archiwum: Styczeń 2011

KOLORYSTYKA I FAKTURA

Kolorystyka łączy się z dynamiką. Rolę kolorystyczną ma również odpowiednie wykorzystanie rejestrów głosu ludzkiego i różne zestawia­nie grup i rodzajów głosów wokalnych (mieszanie barw). Środki kolorys­tyczne kształtowane są także za pomocą zróżnicowania artykulacyjnego, wykorzystania brzmieniowych właściwości samogłosek i spółgłosek. Od­działywanie kolorystyczne może mieć także specyficzna struktura inter­wałowa (np. odległości mikrochordalne). Ciekawym środkiem jest kolory­styka topofoniczna, polegająca na przestrzennym rozmieszczeniu grup głosów (np. polichóralność renesansowa). Środkami kolorystycznymi są również: nucenie, krzyk, gwizd, klaskanie itp.W fakturze zespołowej należy wyróżnić dwa podstawowe rodzaje trakto­wania tekstu:synchroniczny — gdy jednocześnie we wszystkich głosach są iden­tyczne słowa.

ELEMENTARNE WSPÓŁCZYNNIKI

Kształt struktur motywicznych wiąże się ściśle ze sposobem traktowania tekstu — sylabicznym i melizmatycznym.W sylabicznym traktowaniu tekstu wyrazistość motywów jest większa niż w melizmatycznym, choć np. jednorodna rytmika i powtarzanie dźwięków w psalmodii czy recitativo secco powodują, że motywy nie rysują się zbyt jasno. Dopiero zróżnicowanie interwałowe i ryt­miczne daje tę możliwość. W sylabicznym traktowaniu tekstu motyw obejmuje jeden lub kilka wyrazów (trzeba więc uwzględnić scalającą siłę słowa). Dobrze zarysowane motywy podkreślają wagę niektórych słów.Melizmatyka osłabia współgranie tekstu z muzyką. W melizmatach wielodźwiękowych powstają często motywy oparte na poszczegól­nych sylabach, następuje zatem rozbicie słowa. W bardzo szeroko rozwiniętych melizmatach na jednej sylabie powstaje większa ilość motywów.

FORMOWANIE FRAZ

Formowanie fraz, zdań i okresów wiąże się nie tylko z treścią i wyrazem tekstu, ale i jego budową. Wpływają tu takie czynniki, jak: budowa zwrotkowa i stychiczna, rozmiary i ilość wersów, średniówka (cezura) i  rym, a także refren. Ogólnie można powiedzieć, że symetryczność w budowie wiersza sprzyja powstawaniu symetrycznych struktur muzy­cznych, zaś niesymetryczność budowy wiersza — niesymetryczności struktur muzycznych. W utworach wokalnych pojawiają się częściej frazy motywicznie zróżnicowane. Ich rozmiary zależą od rozmiarów wersów i tempa. Zdaniu muzycznemu odpowiadają na ogół dwa wersy tekstu poetyc­kiego, czasem — jeden wers większych rozmiarów. Nierówne roz­miary zdań wiążą się z nierównymi rozmiarami fraz, spowodowanymi powtarzaniem słów lub całego wersu, lub nierównymi rozmiarami wersów.

Archiwa

Bookmarks