//////

Miesięczne archiwum: Maj 2011

W IMPRESJONIZMIE

W impresjonizmie poematy stają się nastrojowymi obrazami. W latach dwudziestych XX w. pojawiają się poematy nawią­zujące do zdobyczy technicznych czy sportu (np. Pacific 231 czy Rugby Honeggera). Poemat symfoniczny jest specjalnym gatunkiem muzycznym, który nie ma jednego, ściśle określonego schematu formalnego, lecz każdorazowo dostosowuje dobór środków i sposób dysponowania nimi do zamierzonej treści, programu pozamuzycznego. Budowa zatem zależna jest od treści. Kompozytorzy wykorzystują znane dotąd układy formalne, ale rozwijają je inaczej. Poemat symfoniczny jest najczęściej utworem jednoustępowym, oczywi­ście z możliwością wewnętrznego rozczłonkowania. Spotykane są też poematy nawiązujące do formy cyklicznej. Forma poematu odznacza się dużą zwartością, która wynika z maksymalnego wykorzystania materiału tematycznego.

TECHNIKA PRZETWORZENIOWA

Technika przetworzeniowa zbliża się tu do techniki moty­wów przewodnich. Poemat symfoniczny rozwija się równolegle do dramatu muzycznego, obie formy wzajemnie na siebie wpływają, tak że niektóre ustępy instru­mentalne dramatu są jakby zamkniętymi w sobie poematami symfonicz­nymi. Oto przykładowe ukształtowania formalne wybranych poematów:  forma sonatowa — Co słychać w górach i Preludia F. Liszta, Don Juan R. Straussa,  rondo — Ucieszne figle Dyla Sowizdrzała R. Straussa, forma wariacyjna — Don Kichot R. Straussa,    fuga — Prometeusz F. Liszta (wpleciona została w większą formę), Tako rzecze Zarathustra R. Straussa, ujęcie cykliczne — Odwieczne pieśni M. Karłowicza, Moja ojczyznaSmetany (cykl 6 poematów).

RODZAJE GŁOSÓW WOKALNYCH

Przyjęty dziś podział głosów zaczął się kształtować dopiero od II potowy XV w. Szczególny zaś rozwój wokalistyki przypada na XVII i XVIII w. i   wiąże się z rozkwitem opery. W średniowieczu wykorzystywano głównie głosy męskie i chłopięce (żeńskie w ograniczonym stopniu dopiero w re­nesansie). Nazwy głosów w średniowiecznej muzyce wielogłosowej okre­ślały ich znaczenie w konstrukcji utworu i odnosiły się także do głosów instrumentalnych. Świadczą o tym takie terminy w odniesieniu do orga­num (->- rozdz. „Organum”, s. 155-156), jak vox principalis (głos zasadniczy z melodią chorałową), vox organalis (rodzaj kontrapunktu). W układzie trzy- głosowym (typowym dla muzyki XIII i XIV w.) głosy nazywano: tenor (od łacińskiego tenere — „trzymać”), kontratenor (czyli głos „przeciw tenorowi”), triplum lub motetus — głos trzeci, ozdabiający dwa podstawowe . W średniowieczu najczęściej posługiwano się falsetem.

Archiwa

Bookmarks