//////

Miesięczne archiwum: Sierpień 2011

EWOLUCJONIZM W MUZYCE WOKALNEJ

Do najstarszych form ewolucyjnych należą utwory oparte na cantus firmus. Przejawem ewolucyjności jest dodawanie do stałej melodii no­wych kontrapunktów. W renesansie melodię stałą często powtarzano wielokrotnie przy jednoczesnej zmianie głosów kontrapunktujących (pro­totyp formy ostinatowej). Przejawem ewolucyjności jest stopniowe wpro­wadzanie melodii cantus firmus (od początkowych dźwięków aż do całości). Technikę cantus firmus wykorzystywano w takich formach jak: organum, motet, msza. Zasada ewolucjonizmu przejawia się najwyraźniej w fudze wokalnej, konstruowanej na wzór fugi instrumentalnej — przekształcenia polifo­niczne . Różnorodne są przejawy wariacyjnego ewolucjonizmu w muzyce wo­kalnej:  w renesansie — missa parodia ostinatowe formy wariacyjne spotyka się w XVII i XVIII w. w operze i   kantacie oraz w liryce od początku XIX w.; w nowszych czasach pojawia się typ wariacji numerowanych.

EWOLUCJONIZM W SENSIE PRACY TEMATYCZNEJ

Ewolucjonizm w sensie pracy tematycznej wkracza na teren muzyki dramatycznej około połowy XVIII w., a jego znaczenie wzrasta w II po­łowie XIX w. W pracy tematycznej bierze udział albo głos wokalny, albo przeniesiona jest ona wyłącznie do partii instrumentalnej. Kanoniczne, motetowe i koncertujące zasady kształtowania w muzyce wokalnej wiążą się z określonymi gatunkami wokalnymi i będą dalej omówione:   zasada kanoniczna — imitacja kanoniczna wiąże się z kanonem    zasada motetowa — imitacja syntaktyczna, czyli technika przeimitowana, wiąże się z motetem, zasada koncertująca — polega na współzawodniczeniu np. chórów, głosów wokalnych z instrumentalnymi