//////

Miesięczne archiwum: Październik 2011

UTWÓR JEDNOUSTĘPOWY

Jest w zasa­dzie utworem jednoustępowym, ale ze względu na agogikę można w niej wyróżnić cztery części: 1. Aiiegro, 2. wolną ABA, 3. Scherzo AA1, 4. Finał fuga na motywach I części. Jej brzmieniowość jest impresjonistyczna. Sonata nawiązująca do form późnego baroku, np. Sonata fortepiano­wa I. Strawińskiego, gdzie podstawą jest snucie motywiczne i faktura polifoniczna.  Sonata, w której na pierwszy plan wysuwa się czynnik rytmiczny i    brzmieniowy (osłabienie roli melodyki). Są to utwory typu motorycz- nego, np. Sonata fortepianowa B. Bartoka, gdzie istotne w kształtowa­niu formy są zmiany metryczne, rytmiczne, agogiczne i brzmieniowe.  Sonata oparta na technice dodekafonicznej. W XX w. słabnie zainteresowanie formą symfonii, niemniej utrzymuje się ona w twórczości wielu kompozytorów, głównie reprezentujących kierunek neoklasyczny.

SYMFONIA REPREZENTOWANA

Tworzą oni podobne typy symfonii, co w romantyzmie, opie­rając się na najnowszych zdobyczach warsztatu kompozytorskiego.Symfonia reprezentowana jest np. w twórczości: S. Prokofiewa, J. Hart- manna, D. Milhauda, A. Honeggera, D. Szostakowicza, D. Kabalewskiego, O. Messiaena. Symfonie programowe pisali: A. Skriabin (np. iii Symfonia „Boski poemat’), P. Hindemith (Mathis der Mahler i Harmonia świata), A. Honneger {IV Symfonia „Radości bazyiejskie”, iii Symfonia „Liturgicz- na”), D. Szostakowicz {VII Symfonia „Leningradzka’). 2 typem symfonii wokalno-instrumentalnej spotykamy się np. u I. Strawińskiego {Symfonia psalmów), B. Brittena {Symfonia wiosenna) i K. Szymanowskiego {III Sym­fonia). Nowym gatunkiem jest symfonia kameralna, reprezentowana przez np. Symfonię kameralną A. Schónberga i Symfonię op. 21 A. Weberna.

SONATINA

Oznacza sonatę małych rozmiarów. Wykazuje prostą budowę formalną i ograniczony dobór środków z zakresu faktury instrumentalnej. Sonatina zwykle posiada trzy części; pierwsza najczęściej ujęta jest w ramy upro­szczonej formy sonatowej, której podstawowe współczynniki sprowadza się do niezbędnych wymiarów. Spotykamy również skróconą formę so­natową, a niekiedy zostaje ona w ogóle pominięta.Są dwa rodzaje sonatin:  o charakterze pedagogicznym — stanowią liczniejszą grupę, pojawiają się od baroku do czasów współczesnych; główny nacisk położony jest na kształtowanie techniki i przygotowanie do gry sonat. Sonatiny tego rodzaju pisali m.in. M. Clementi, F. Kuhlau, J. L. Dusik, A. Diabelli. 0      o aspiracjach artystycznych — są mniej liczne i komponowane dopiero w XX w. Mają w nich zastosowanie nowoczesne środki harmoniczne, rytmiczne, kolorystyczne, agogiczne itp. Sonatiny tego typu tworzyli m.in. M. Ravel, D. Kabalewski, T. Szeligowski.

Archiwa

Bookmarks