//////

Miesięczne archiwum: Listopad 2011

WZORY W PRZESZŁOŚCI

Kierunek ten poszukiwał wzorów w przeszłości dalszej i bliższej, stąd sonata dwu­dziestowieczna nie jest sonatą w sensie klasycznym, lecz nawiązuje do założeń formalnych sonaty z różnych epok: baroku, klasycyzmu, roman­tyzmu. Z klasycznej formy sonatowej pozostaje często jedynie dualizm tematyczny i technika przetworzeniowa. Swobodzie w traktowaniu formy sprzyjała głównie emancypacja takich elementów, jak harmonika, rytmika (a często osłabienie roli melodyki), agogika i położenie nacisku na walory brzmieniowe kompozycji. Wszystko to spowodowało luźniejsze traktowanie formy i jej poszczególnych współczynników, a tym samym sprawiło, że sonata XX w. nie jest tworem jednolitym, lecz cechuje ją znaczne zróżni­cowanie formalne.

ROZWÓJ SONATY W XX WIEKU

Ogólnie w rozwoju sonaty XX w. można wyróżnić następujące kierunki:  Sonata impresjonistyczna, np. Sonata na skrzypce i fortepian C. De- bussy’ego, w której największe odchylenia dotyczą pierwszego ustępu:    na pierwszy plan wysuwa się czynnik brzmieniowy, co osłabiło wy­razistość tradycyjnych współczynników formy,   brak jest przetworzenia, w jego miejsce pojawia się nowy materiał, który jest wyrazem kontrastu i namiastką brakującego tematu prze­ciwstawnego,punkt ciężkości spoczywa na partii fortepianu, na figuracji mającej znaczenie kolorystyczne,   pojawia się część scherzando (jedyne nawiązanie do sonaty klasycznej),  w finale wykorzystany jest materiał pierwszego ustępu.Sonata będąca skrzyżowaniem założeń sonaty neoromantycznej i impre­sjonizmu, np. HI Sonata fortepianowa K. Szymanowskiego.

Archiwa

Bookmarks