//////

Miesięczne archiwum: Grudzień 2011

SYMFONIE W ROMANTYZMIE

W romantyzmie symfonie pisali: F. Schubert, F. Mendelssohn-Bartholdy, R. Schumann, J. Brahms, A. Bruckner, A. Dvorak, P. Czajkowski. Cha­rakterystyczna jest dla twórczości tych kompozytorów — podobnie zresz­tą jak dla Beethovena — tendencja do rozbudowy aparatu orkiestrowego oraz niektórych współczynników formy sonatowej. Temat wydłuża się 0      w toku narastania staje się coraz bardziej masywny. Jest tworem na wskroś polimorficznym. Częściej też dochodzi do ujednolicania cyklu przez powiązanie tematyczne części (np. IV Symfonia d-moll Schu­manna, Symfonia IV, V i VI Czajkowskiego). Nowymi zjawiskami są: wprowadzenie walca w miejsce scherza (w V Symfonii Czajkowskiego), wykorzystanie melodii ludowych w tematach (np. w Symfonii „Z Nowego Świata” Dvoraka, w finale IV Symfonii Czajkowskiego).

TWÓRCA SYMFONII PROGRAMOWEJ

Twórcą symfonii programowej jest H. Berlioz. Jego Symfonia fantasty­czna składa się z pięciu części i zbudowana jest na wzór rozbudowanej symfonii klasycznej. Każda z części ma tytuł: I część Marzenia, namięt­ności, II część Bal, III część Scena na wsi, IV część Marsz na stracenie, V część Sabat czarownic. Komentarz, który poprzedza partyturę, sam kompozytor nazwał programem. Czynnikiem jednoczącym poszczególne części jest temat główny pierwszego ustępu. Jest to temat ukochanej  idee fixe, motyw przewodni całej symfonii, przyjmujący w zależności od zmieniającej się treści różny kształt.W romantyzmie spotykamy symfonie, w których program nie jest wyraź­nie podany, a jednak wykazują one pewne cechy programowe.

W NAWIĄZANIU DO UTWORU POETYCKIEGO

Na przy­kład R. Schumann w l Symfonii nawiązał do utworu poetyckiego. Inspi­racją do jej powstania był wiersz Bóttgera i od niego też utwór otrzymał nazwę Symfonia „Wiosenna”. Pierwotnie części symfonii miały nosić ty­tuły. O programowym nastawieniu P. Czajkowskiego w IV Symfonii do­wiadujemy się z jednego z listów do N. von Meck, gdzie kompozytor zamieścił komentarz do swego dzieła.Obie symfonie Liszta {„Faustowska” i „Dantejska”) są utworami progra­mowymi, powstałymi z inspiracji dziełami literackimi. Liszt wprowadził tu wokalno-instrumentalne finały przełamując (śladami Beethovena) instru­mentalną formę symfonii.Symfonię wokalno-instrumentalną spotykamy w twórczości F. Mendels- sohńa-BarthoId/ego {ii Symfonia B-dur „Hymn pochwalny”) i G. Mahlera    najwybitniejszego przedstawiciela tego typu symfonii.

Archiwa

Bookmarks