//////

Miesięczne archiwum: Styczeń 2012

ZGODNIE Z ESTETYKĄ ROMANTYCZNĄ

Nie bez znaczenia dla treści utworu, a tym samym dla jego formy, jest fakt, że w okresie romantyzmu pojawia się nowy typ odbiorcy; obok elitarnego zaczyna funkcjonować odbiorca masowy — mieszczaństwo.Zgodnie z estetyką romantyczną muzyka jest zdolna do wyrażania wiel­kich uczuć, pasji i namiętności. W sonatach solowych i w muzyce ka­meralnej oddziałują na formę liryka instrumentalna i wokalna. Teoria korespondencji sztuk sprawia, że tematyka literacka przedostaje się do muzyki instrumentalnej, głównie symfonii.Sonata w okresie romantyzmu staje się tworem bardziej urozmaiconym niż w okresie poprzednim. Ogólne założenia formalne nie zmieniają się, choć każdorazowo kompozytorzy romantyczni indywidualnie je realizują.

WPŁYW MUZYKI PROGRAMOWEJ

W miejsce ustępu powolnego pojawia się u Chopina w Sonacie b-moll marsz żałobny,   finał wykazuje niekiedy znaczne spotęgowanie ruchu na wzór per- petuum mobile, np. w Sonacie C-dur op. 24 C. M. Webera, Sonacie b-moll op. 35 F. Chopina. W obu przypadkach panuje jednorodny ruch rytmiczny. Wpływ muzyki programowej uwidacznia się u F. Liszta, a później także u A. Skriabina. Szczególnie chodzi tu o oddziaływanie poematu sym­fonicznego. W Sonacie fortepianowej h-moll Liszta widać to w.  skłonności do jednoustępowej budowy; ślady cykliczności przejawia­ją się w zmianach agogicznych (wstęp, trzy części, koda), koncentracji materiału tematycznego, który staje się podstawą dla całości i przypomina tzw. motywy przewodnie. Nawiązanie do tradycji klasycznych widać w twórczości J. Brahmsa — reprezentuje on tzw. kierunek neoklasyczny.

WYKORZYSTANIE ZDOBYCZY

Wykorzystanie zdobyczy harmoniki wagnerowskiej w sonacie reprezen­tuje M. Reger — zaciera się różnica pomiędzy harmoniką ekspozycji a harmoniką przetworzenia na skutek stosowania dalszych odniesień funkcyjnych już w samym temacie. Repryza wobec rozbudowy odnie­sień funkcyjnych staje się miejscem nowych napięć. Dla stabilizacji harmoniki stosowane są nuty pedałowe. Symfonia romantyczna rozwija się w kilku kierunkach. Już u L. van Beethovena znajdujemy wszystkie wątki genetyczne typowe dla symfonii romantycznej, łącznie z symfonią programową i wokalno-instrumentalną. Wzrasta jeszcze bardziej znaczenie faktury instrumentalnej, która w sym­fonii wiąże się z techniką instrumentacyjną, decydującą o właściwościach formy, jej rozczłonkowaniu i cechach wyrazowych.

Archiwa

Bookmarks