//////

Miesięczne archiwum: Kwiecień 2012

W SZKOLE WIEDEŃSKIEJ

Ale próbo­wano też tworzyć samodzielne koncerty klawesynowe, jednak rola in­strumentu była ograniczona i zdwajał on partię orkiestry, a tylko w nie­których odcinkach partia solowa była bardziej samodzielna. Oprócz takich koncertów klawesynowych tworzono koncerty klawesynowe bez orkiestry, np. Koncert włoski J. S. Bacha, w którym dzięki klawesynowym regi­strom kompozytor stworzył namiastkę stylu koncertującego.W szkole wiedeńskiej do szczególnego znaczenia dochodzi koncert for­tepianowy, aczkolwiek uprawiane są koncerty na inne instrumenty. Za­sadą staje się trzyczęściowość. Jednocześnie do koncertu wchodzi forma sonatowa zastosowana w pierwszym ogniwie. Układ części jest nastę­pujący:    I część szybka — forma sonatowa,  II część wolna — dowolnie ujęta,   III część szybka — rondo.

UDZIAŁ ELEMENTU SOLISTYCZNEGO

Udział elementu solistycznego wpłynął na następujące zmiany w formie sonatowej:podwójna ekspozycja, najpierw orkiestry, potem powtórzenie z udzia­łem solisty,   ekspozycja sola często rozpoczyna się popisowym wstępem, a ma­teriał tematyczny występuje w bogatej szacie figuracyjnej,   czasami w ekspozycji orkiestry nie występuje temat II, lecz pojawia się dopiero w ekspozycji sola,   po zakończeniu repryzy, przed kodą, występuje wirtuozowski popis, tzw. „kadencja”, która rozpoczyna się zazwyczaj na D4 i kończy charakterystycznym trylem; pierwotnie kadencja była improwizacją solisty na temat koncertu, później kompozytorzy sami tworzyli ka­dencje; kadencja może także występować w części ostatniej na podobnych zasadach, jak w części pierwszej.U wczesnych klasyków tematyczne współdziałanie sola z orkiestrą jest jeszcze słabe. Dopiero od III Koncertu fortepianowego c-moll op. 37 L. van Beethovena zwiększa się rola orkiestry w realizacji materiału te­matycznego. Jego koncerty fortepianowe IV G-dur op. 58 i V Es-dur op. 73 rozpoczynają się solem fortepianu.

KONCERT W XX WIEKU

W XX w. koncert jest bardzo popularnym rodzajem utworu muzycznego. Każdy kompozytor rozwiązuje na swój sposób założenia konstrukcyjne i   wyrazowe tej formy. Obok koncertu solowego tworzone są koncerty na różne zestawy instrumentów. Na gruncie koncertu działają różne tradycje: późnoromantyczne, klasyczne, a nawet staroklasyczne. Niekiedy zauwa­żyć można krzyżowanie się różnych tendencji estetycznych, np. w I Kon­cercie skrzypcowym K. Szymanowskiego cechy późnoromantyczne to duży aparat orkiestrowy, założenia formalne, duże nasycenie emocjonal­ne; cechy impresjonistyczne — operowanie w niektórych odcinkach krót­kimi motywami i frazami ukazywanymi w różnej szacie kolorystycznej oraz specyficzna kolorystyka samego instrumentu solowego — wysoki bardzo wysoki rejestr. Przykładem koncertu spokrewnionego z dawnym concerto .