//////

Miesięczne archiwum: Lipiec 2012

MONOTEMATYCZNA FORMA SONATOWA

Monotematyczna forma sonatowa. W muzyce klasycznej obok form z jasno zarysowanym dualizmem tematycznym, które dominują, spotyka się takie, które nie wykazują wyraźnego kontrastu tematycznego, a na­stawione są na jednolitość przebiegu motywicznego. Są dwa źródła tego zjawiska:oddziaływanie formy barokowej,  dążenie do maksymalnej koncentracji materiału tematycznego, do osiągnięcia jak najbardziej zwartej formy, co pozostaje w związku z zamierzonym wyrazem dzieła.Wpływ barokowego kształtowania widać u wczesnych klasyków i wczes­nego Haydna. Czasami da się wyodrębnić grupy motywiczne sprawiające wrażenie drugiego tematu, występują one najczęściej na końcu ekspo­zycji i należy je traktować jako temat końcowy lub grupę epilogującą, a nie jako temat przeciwstawny. Drugie źródło — świadome kształtowa­nie monotematyczne — widzimy u późnego Beethovena; w klasycyzmie należy to do zjawisk wyjątkowych.

USTĘPY ŚRODKOWE

Sonaty czteroczęściowe posiadają dwa ustępy środkowe:jako drugą część — ustęp utrzymany w tempie wolnym,  jako trzecią część — menuet lub scherzo.Czasami kolejność tych części ulega przestawieniu.Powolna część cyklu sonatowego stanowi kontrast w stosunku do I czę­ści i jest wyrazem uspokojenia. Pod względem formalnym może wyko­rzystywać różne układy: Forma trzyczęściowa typu ABA, o budowie okresowej, często z zasto­sowaniem techniki wariacyjnej (np. Andante quasi un poco adagio z Sonaty C-dur KV 309 W. A. Mozarta). Forma wariacyjna, czasami krzyżująca się z formą sonatową. Zachodzi wówczas dualizm tematyczny, ale w dalszym przebiegu nie ma właści­wej pracy tematycznej. Przekształcenia typu ornamentalnego świadczą o tym, że chodzi o technikę wariacyjną, a nie o pracę tematyczną(forma wariacji pojawia się np. w li cz. Sonaty op. 14 nr 2 L. van Beethovena).

Archiwa

Bookmarks