//////

Miesięczne archiwum: Lipiec 2013

CYKLICZNE FORMY INSTRUMENTALNE

Formy cykliczne powstają przez zestawienie obok siebie utworów, które mogą istnieć samodzielnie (tańce, marsze, scherza, preludia, fugi, ronda, wariacje, utwory liryczne i programowe), lecz w cyklu stają się jego ogniwami spełniającymi określone zadania w ramach większej koncepcji architektonicznej dzieła. Niektóre formy, np. rondo i forma sonatowa, szczególnie dogodnie rozwijają się w ramach cyklu, inne, jak np. scherzo, dzięki wydostaniu się poza układ cykliczny. Oprócz tego cykl wchłonął też formę, która sama w sobie w istocie jest cyklem — temat z wariacjami.

UTWORY CYKLICZNE

Utwory cykliczne obejmują od 2 do 20, a nawet więcej części. Są dwa rodzaje cykli: układy swobodne — luźne zestawienie dowolnej ilości różnych lub analogicznych utworów, układy ustabilizowane — poszczególne ustępy uzupełniają się wzajem­nie pod względem melodyczno-rytmicznym, tonalnym, agogicznym, wy­razowym. Ich ilość jest ograniczona.Należy podkreślić, że granica między wymienionymi rodzajami jest płyn­na i czasami widać w układach swobodnych dążenie.do porządkowania według jakiejś zasady, a w układach ustabilizowanych z kolei przejawy ich swobodniejszego traktowania. Czynniki porządkujące w cyklu to:O właściwości tonalne, które widoczne są albo w jednolitości tonalnej poszczególnych ustępów (barok), albo w ich zróżnicowaniu tonacyjnym wówczas systemy tonalne decydują o ilości utworów wchodzących w obręb danego zbioru (8 lub 12 według systemu modalnego, 24 według systemu dur-motl).

Archiwa

Bookmarks