//////

Miesięczne archiwum: Maj 2014

ANALIZUJĄC KANON

Analizując kanon należy zwrócić uwagę na:  ilość głosów (są kanony 2-, 3-, 4- i więcejgłosowe) — nie wszystkie głosy muszą brać udział w imitacji, np. w utworze 3-, 4-głosowym, głosy mogą realizować imitację, pozostałe zaś kontrapunkt swo­bodny,   interwał w jakim przebiega imitacja (w kanonie możliwa jest imitacja we wszystkich interwałach od unisonu do nony, np. Wariacje Gold- bergowskie J. S. Bacha), wielkość opóźnienia wejścia poszczególnych głosów,  środki techniki polifonicznej — rozróżniamy tu kanony w ruchu pro­stym, w inwersji, w raku, w powiększeniu, w pomniejszeniu; często stosowane są dwa środki jednocześnie, np. u J. S. Bacha w Kunst der Fugę nr XV to dwugłosowy kanon w odwróceniu I augmentacji.

ILOŚĆ IMITOWANYCH MELODII

Ilość imitowanych melodii — jeżeli mamy do czynienia z imitacją dwóch linii melodycznych, to taki kanon bez względu na ilość głosów nazywamy podwójnym, jeżeli trzech — potrójnym itd. (głównie w muzyce wokalnej), właściwości tonalne — np. w XVII w. powstał kanon okrężny {per tonos) przechodzący przez różne tonacje, zakończenie kanonu — czy ma miejsce stopniowe wygasanie głosów, czy imitacja została przerwana dla utworzenia zwrotu kadencyjnego.Kanony skomplikowane należą do wyjątków. Najczęściej spotykana jest imitacja w ruchu prostym w unisonie lub oktawie. Takie proste kanony występują na całej przestrzeni rozwoju muzyki. Odmianą kanonu proste­go jest kanon kołowy (rota), w którym melodię można powtarzać bez ograniczeń. Takim utworem jest 6-głosowy kanon angielski Summer is icumen in z początku XIV w.

FUGA

Fuga powstała w XVII w. z takich form imitacyjnych, jak ricercar, fantazja, tiento, capriccio, canzona, różniących się właściwie tylko nazwami. Za­łożenia formalne fugi opierają się na środkach polifonicznych i skrystali­zowanym ok. połowy XVIII w. systemie funkcyjnym dur-moll. Ilość głosów w fudze waha się od 2 do 6. Na imitacji ścisłej opierają się głównie te odcinki fugi, w których pojawia się temat, oraz te, gdzie jako jej fragment użyty jest kanon. Łączniki zaś i epizody czasami w ogóle nie korzystają z imitacji. Fuga może być utworem instrumentalnym lub wokalnym, sa­modzielnym lub połączonym z preludium, toccatą, fantazją, lub wcho­dzącym w skład większych utworów — suity, sonaty, symfonii, wariacji.

Archiwa

Bookmarks