//////

Miesięczne archiwum: Czerwiec 2014

FUGHETTA

Jest ścisłą formą polifoniczną o skromnych rozmiarach, w której widać również rezygnację ze skomplikowanych środków techniki kontrapun- ktycznej i prostsze ujęcie fakturalne oraz tendencję do układów sy­metrycznych; rzadko występują więcej niż 3 głosy. Na przejrzystość formy miały wpływ niektóre tańce, głównie gigue, w której stylizacjach często wykorzystywano technikę fugowaną. Rytmika taneczna wpływa na strukturę polifoniczną. Głos, który prowadzi taneczny temat zyskuje przewagę nad pozostałymi, które stają się tłem lub ograniczają się do krótkich rytmicznych akcentów. Fughetty J. S. Bacha mają lekki, po­godny charakter.Fughetty odzwierciedlają przemiany stylistyczne, jakie zachodziły w I po­łowie XVIII w. Jedną z nich jest coraz większa przewaga homofonii w kształtowaniu dzieła. W czasach późniejszych fughetty nie były utworami samodzielnymi, lecz wchodziły w ramy większej formy, np. u L. van Beethovena w 33 wariacjach na temat walca Diabellego.

RICERCAR

Ricercar, pojawiający się również pod innymi nazwami (tiento, fantazja, capriccio), odegrał ważną rolę w powstaniu fugi. W XVI i XVII w. istniały dwa typy ricercaru: imitacyjne i nieimitacyjne. Komponowano je na zespoły instrumentalne lub na instrumenty solowe (lutnię, organy). Główny typ ricercar imitacyjny — powstał z utworu wokalnego, tj. motetu przeimitowa- nego (->- rozdz. „Motet”, s. 159-160). Pierwsze ricercary, podobnie do swe­go pierwowzoru, składały się z szeregu przeprowadzeń, z których każde operowało innym tematem. Redukowanie ilości tematów lub uprzywilejowa­nie jednego z nich doprowadziło do powstania formy fugi, choć równocześ­nie obok fugi jednotematowej tworzono fugi dwu- i wielotematowe.