//////

Miesięczne archiwum: Marzec 2015

ZACHOWANA POWTARZALNOŚĆ REFRENU

Rondo klasyczne może być jednotematowe lub dwutematowe. Mimo od­działywania formy sonatowej rozwinięte rondo klasyczne wykazuje swoi­stą postać, o której decyduje wprowadzenie szerzej rozbudowanej części będącej rodzajem epizodu, który zajmuje centralne miejsce w przebiegu formy. Takie rondo nazywa się rondem sonatowym ( rondo sonatowe, s. 122) lub rondem z epizodem w pozycji centralnej. Przykładem jest Rondo z Sonaty A-dur op. 2 nr 2 L. van Beethovena, z pięciokrotnym wystąpieniem tematu głównego. Z ronda zachowana została powtarzalność refrenu (tematu głównego), z formy sonatowej — technika przetworzeniowa i dualizm tematyczny (pojawienie się tematu przeciwstawnego oraz charakterystyczne stosunki harmoniczne pomiędzy tematami). Rondo klasyczne, podobnie jak sta­rofrancuskie, występowało samodzielnie lub w ramach większych utwo­rów cyklicznych (sonata, symfonia, koncert).

RONDO ROMANTYCZNE

W muzyce romantycznej spotykamy się z najrozmaitszym traktowaniem formy ronda. Przede wszystkim powiększają się jego rozmiary, następuje w nim spotęgowanie ruchu i pogłębienie wyrazu emocjonalnego. Istnieją następujące typy rond: w stylu brillant (J. N. Hummel, C. M. Weber),z rytmami narodowej muzyki tanecznej (F. Chopin),z elementami liryki instrumentalnej (F. Chopin).Dość często przenikały się wzajemnie poszczególne typy, np. elementy tańców narodowych krzyżowały się ze stylem brillant (np. F. Chopina Rondo a la Mazur op. 5, Rondo a la Krakowiak op. 14, J. N. Hummla 3 grandes valses en formę de rondeau op. 103). Cechą stylu brillant jest bogata figuracja i ornamentyka.

POD WZGLĘDEM FORMALNYM

Rondo romantyczne było często utworem koncertowym umożliwiającym popisy estradowe. U Mendels- sohna-Bartholdy’ego i Chopina pojawia się rondo fortepianowe z orkiestrą.Pod względem formalnym rozróżniamy ronda: sonatowe, z epizodem centralnym lub bez epizodu, figuracyjne (np. C. M. Webera) — jest rzadszym typem.Samodzielna część przetworzeniowa, w przypadku ronda sonatowego, może albo rozwijać materiał tematu podstawowego, albo występować w postaci tzw. divertissement i wówczas nawiązywać do któregoś z łą­czników, lub może być brawurową partią o charakterze improwizacyjnym.Epizody są rozbudowywane pod względem ilości i rozmiarów; niejedno­krotnie pojawiają się dwa epizody, przedzielone jedynie łącznikiem. Epi­zody często mają znamiona liryczne. Rondo romantyczne, podobnie jak ronda w okresach poprzednich, bywa utworem samodzielnym lub wcho­dzi w skład utworów cyklicznych.