//////

Miesięczne archiwum: Kwiecień 2015

RONDO

Rondo należy do najstarszych form muzycznych. Jest pochodzenia ta­necznego. W średniowieczu było formą wokalną. Od XVII w. zaczyna się rozwijać rondo czysto instrumentalne.Istotą ronda jest powtarzanie zamkniętego odcinka muzycznego, tzw.refrenu, i przeplatanie go myślami pobocznymi zwanymi kupletami lub epizodami. W rozwoju historycznym wykształciły się: rondo starofrancuskie (XVII w.), klasyczne, romantyczne i nowsze.Wykształcili je głównie klawesyniści francuscy: F. Couperin i J. Ph. Ra- meau. Refren, czyli rondeau, pojawiał się trzy, cztery razy i przeplatany był kupletami. Rondo starofrancuskie miało na ogół małe rozmiary. W ku­pletach {zwłaszcza pierwszym i drugim) często wykorzystywany był ma­teriał melodyczny refrenu. Dlatego rondo to jest stosunkowo mało skontrastowane wewnętrznie.

RONDO STAROFRANCUSKIE

Poszczególne odcinki tworzą zwykle ośmio- takt o budowie okresowej, często zastosowanie ma figuracja wówczas budowa okresowa bywa zachwiana. Refren był zawsze w tonacji zasad­niczej (czasami dokonywane były zmiany trybu), kuplety zmieniały tona­cję. W powtarzanym refrenie mogły następować zmiany wariacyjne (polegające głównie na figurowaniu linii melodycznej). Tempo było zazwy­czaj żywe. Rondo tego okresu wchodzi często w skład suity, stając się podstawą budowy najrozmaitszych ustępów zarówno tanecznych, jak też posiadających tytuły o charakterze programowym. W związku z tym poja­wiają się takie nazwy, jak: menuet et rondeau, gavotte en rondeau itp.

RONDO KLASYCZNE

Początkowo nie różni się zbytnio od ronda starofrancuskiego w swych założeniach konstrukcyjnych. Jest natomiast bardziej zróżnicowane wy- razowo przez zwiększenie kontrastu melodycznego, harmonicznego, fa- kturalnego itp. (np. Rondo z Sonaty D-dur J. Haydna). W dalszym rozwoju muzyki klasycznej rondo zaczyna się rozbudowywać coraz bardziej i wchła­nia elementy formy sonatowej. Budowa takiego ronda traci swą przejrzy­stość, bowiem pojawiają się odcinki, które są elementami formy sonatowej. Ogólna zasada konstrukcyjna ronda, polegająca na kilkakrotnym powtórze­niu refrenu czy tematu, zostaje zawsze zachowana, a szczegóły jej realizacji rozwiązywane są każdorazowo indywidualnie.