//////

Miesięczne archiwum: Grudzień 2015

SONORYSTYKA

Jest to technika, której istotę stanowi wykorzystanie czysto brzmienio­wych właściwości materiału dźwiękowego, przy czym równorzędne zna­czenie mają dźwięki o ustalonej i nie ustalonej wysokości brzmienia. Punkt ciężkości przesuwa się na stronę technologiczną procesu formu­jącego, który polega na: O stosowaniu nowatorskich pod względem brzmienia zestawień instrumen­tów i zespołów tradycyjnych, zakazanych w dziewiętnastowiecznej na­uce instrumentacji.Termin metabolizm oznacza szeroko pojęte przetwarzanie materiału dźwiękowego. Wyróżniamy metabolikę jedno-, dwu- i wielostopniową, tzn taką, w której materiał już przekształcony jest dalej modyfikowany. Najdalej posunięty proces metaboliczny to przetwarzanie materiału dźwiękowego na fale świetlne.

NOWE SPOSOBY

Nowych sposobach artykulacji dźwięku uzyskiwanych z instrumentów tradycyjnych, co prowadzi do zmiany funkcji tych instrumentów i ma charakter metaboliczny, np. wzbudzanie dźwięków fortepianu przez szarpanie palcami jego strun, uderzanie pałkami perkusyjnymi, nakła­danie na struny śrub, nakrętek, uszczelek gumowych (np. J. Cage Amores); wykorzystanie pudła rezonansowego skrzypiec jako bezpośred­niego źródła dźwięku, „rozstrajanie” skrzypiec; wydobywanie różnych efe­któw dźwiękowych głosem — szeptu, krzyku, syku, wycia, dmuchania itp., generowaniu dźwięków za pomocą urządzeń elektroakustycznych i ele­ktronicznych,  przetwarzaniu materiału za pomocą tych urządzeń (filtry i inne urzą­dzenia, np. pogłosowe, wzmacniające), tzw. metabolizm, zestawianiu tradycyjnych instrumentów muzycznych’ i głosów ludzkich z urządzeniami elektronicznymi (np. K. Stockhausen Mixtur).

ALEOTORYZM

Nie jest to technika w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz raczej metoda traktowania materiału dźwiękowego. W aleatoryzmie kompozytor zakłada, że podczas wykonania utworu przypadkowo dobrane zostaną: ilość i ro­dzaj instrumentów, ilości i kolejność części utworu granych synchronicz­nie lub sukcesywnie itp.Aleatoryzm kontrolowany opiera się na ścisłej dyspozycji całości przy pozostawionej przypadkowi dyspozycji szczegółów. Celowo niedokład­nie określa się obraz dźwiękowy utworu w zapisie i świadomie zakłada się swobodę w interpretacji dzieła przez wykonawcę, który może wpro­wadzać przy odtwarzaniu elementy przypadkowe, dowolne, również po­legające na dowolnym przestawianiu, czyli permutacji, odcinków utworu muzycznego. Głównymi reprezentantami aleatoryzmu muzycznego są. J. Cage, S. Bussotti, C. Cardew, B. Nilsson, W. Lutosławski (Gry we­neckie na orkiestrę).

TEATR INSTRUMENTALNY

Stanowi awangardową formę przedstawienia. Kreowanie muzyki, granie na instrumentach to źródło tego przedstawienia; muzyk wraz z instru­mentem jest aktorem, a muzyka „treścią” spektaklu. Dyrygent, instru­mentaliści, śpiewacy są włączeni do akcji scenicznej. Środki ekspresji aktorskiej sięgają od groteski, zabawy do wybuchu histerii. Bogate też są środki scenograficzne, wykorzystujące m.in. efekty świetlne itp. W konstrukcji widać techniki zapożyczone z kolażu i aleatoryzmu. Zespół środków muzycznych obejmuje instrumenty tradycyjne (B. Schaeffer TIS MW2), generatory elektryczne (K. Stockhausen Originaie), a nawet przedmioty codziennego użytku (La Monte Young Poemat na stoły krzesła).

WARTOŚCI WYRAZOWE

O wartościach wyrazowych decydują właściwości sonorysty- czne zespołu instrumentalnego (M. Kagel Sonant na gitarę, harfę, kon­trabas i zespół membranofonów) i wokalnego (G. Ligeti Aventure — różna artykulacja głosek). Muzyka w teatrze instrumentalnym może po­chodzić z kompozycji już wcześniej powstałej (Stockhausen) lub być specjalnie stworzona (Kagel, Ligeti, Schaeffer). Taniec i związana z nim muzyka należy do najstarszych przejawów kultury człowieka. Wykazuje duże zróżnicowanie funkcjonalne, społeczne, narodowe, obyczajowe itp. Istnieją więc tańce magiczne, kultowe, ob­rzędowe, dworskie, miejskie, chłopskie, polskie, czeskie, francuskie, an­gielskie i inne. Taniec jest odbiciem norm obyczajowych danej epoki historycznej oraz danego obszaru geograficznego i etnicznego.

Archiwa

Bookmarks