//////

Miesięczne archiwum: Luty 2016

SERIALIZM

W XX w. powstało szczególnie wiele technik kompozytorskich, u których podstaw leży przełom dotyczący zasad tonalnych w muzyce (upadek systemu harmonicznego dur-moll w latach 1910-1912) i w ogóle dotych­czasowej organizacji dźwiękowej (po II wojnie światowej materiał dźwię­kowy potraktowano bardzo szeroko — równorzędne znaczenie zyskały dźwięki o nieokreślonej wysokości brzmienia). Pojawiły się nowe zjawi­ska wymagające innych kryteriów w związku z niespotykanymi dotąd rozwiązaniami technicznymi i formalnymi.Serializm interwałowy polega na odpowiednim uszeregowaniu wszy­stkich 12 dźwięków w obrębie oktawy. Tworzy się szereg, czyli serię, o    określonych stosunkach interwałowych.

REGULACJA MATERIAŁU DŹWIĘKOWEGO

Ten sposób regulacji materiału dźwiękowego nazwano dodekafonią serialną lub techniką dwunasto- dźwiękową. Wszystkie dźwięki są równouprawnione, co wyklucza istnie­nie centrum tonalnego w utworze muzycznym (żaden dźwięk nie może się powtórzyć, interwały mogą). Seria stanowi podstawę struktury melody­cznej i harmonicznej; albo wykorzystuje wszystkie interwały (seria wszech- interwałowa), albo obejmuje tylko niektóre (seria wyselekcjonowana). Interwały mogą być stosowane w inwersji i z przeniesieniami oktawowym.  Głównymi przedstawicielami dodekafonii serialnej są: A. Schónberg, A. Berg, A. Webern, L. Dallapiccola, P. Boulez, L. Nono, K. Stockhausen.

POLISERIALZM

Poliserializm polega na wprowadzeniu oprócz serii interwałowej (wyso­kościowej) innych serii porządkujących np.: rytm, dynamikę, barwę czy artykulację. Muzyka serialna dysponuje zatem różnymi wysokościami, długościami ich trwania, stopniami dynamicznymi, sposobami uderzania instrumentalnego, barwami instrumentalnymi. Jeśli wszystkie elementy utworu są ujęte w serie to możemy mówić o serializmie totalnym.Jeżeli dla przykładu weźmiemy cztery dźwięki — a, b, h, c; cztery długości trwania — J) J),J, cztery stopnie dynamiczne —/, mf, p, pp\ cztery sposoby uderzania — spiccato, staccato, portato, legato; cztery barwy instrumentalne — obój, altówkę, klarnet, wiolonczelę, możemy sobie wyobrazić, że ilość uzyskiwanych kombinacji jest ogromna.

Archiwa

Bookmarks