//////

Miesięczne archiwum: Kwiecień 2016

EFEKT ECHA

Do wydłużenia któregoś ze zdań służą następujące środki: efekt echa, wprowadzenie figuracji, włączenie dodatkowych motywów, powtarzanie motywów itp. Do skracania zdań przyczynia się zazębianie fraz czy elizja   usunięcie któregoś z motywów. Konkretny okres muzyczny może zatem reprezentować równocześnie kilka różnych rodzajów okresów.Konsekwentne, formotwórcze stosowanie budowy okresowej doprowadzi­ło do powstania specjalnych form, w których mamy do czynienia z sze­regowaniem struktur okresowych na zasadzie powtarzania (z mnrejszymi lub większymi zmianami) lub kontrastu. Formy okresowe mogą być jed­noczęściowe i wieloczęściowe. Te pierwsze, oparte na jednym okresie muzycznym, są raczej nielicznie reprezentowane w literaturze muzycznej. Jako przykład niech posłużą dwa preludia F. Chopina: A-dur i c-moll .

ZDECYDOWANA PRZEWAGA

Zdecydowaną przewagę mają wieloczęściowe formy okresowe, które składają się z kilku lub kilkunastu okresów muzycznych połączonych w grupy. Najpowszechniejszą z nich jest trzyczęściowa forma typu repryzowego. Może ona być prosta i złożona (również określana jako mała i wielka). Forma ta nazywana bywa też obiegowo „formą pieś­niową”. Trzyczęściowość prosta polega na tym, że poszczególne jej cząstki (oznaczane symbolami aba lub aba) są równocześnie okresami muzy­cznymi (np. R. Schumann Śmiały jeździec z Albumu dla młodzieży). Czasami jedna z cząstek — zwykle druga lub trzecia — jest zdaniem muzycznym, wówczas utwór przedstawia budowę okresowo-zdaniową (np. R. Schumann Sceny dziecięce op. 15 nr 1, J. Garścia Bajeczka z Miniatur.

W OBSZERNIEJSZYCH KOMPOZYCJACH

Trzyczęściowość złożona występuje w obszerniejszych kompozycjach opartych na budowie okresowej. Części, oznaczane symbolami ABA lub ABA, przedstawiają prostą formę trzyczęściową (lub dwuczęściową). Wystarczy nieraz, aby jedna z części schematu ABA prezentowała dwu- lub trzyczęściowość prostą, wówczas cały utwór możemy określić jako ujęty w trzyczęściową formę złożoną.W formie typu repryzowego, zarówno małej jak i wielkiej, część trzecia może być powtórzeniem części pierwszej albo dosłownym (F. Chopin Polonez A-dur op. 40 nr 1), albo skróconym (F. Chopin Polonez c-moll op. 40 nr 2), albo zmienionym wariacyjnie .Części pierwsza i trzecia rozpoczynają się i kończą w tonacji głównej.

Archiwa

Bookmarks