//////

Miesięczne archiwum: Październik 2016

ROZWÓJ HISTORYCZNY

Biorąc pod uwagę rozwój historyczny wyróżniamy polifonię: modalną — opartą na systemie modalnym, tzn. zespole skal koś­cielnych (do XVI w.),   regulowaną prawami harmoniki funkcyjnej (od XVII w. do po­czątków XX w.),  sonorystyczną — wykorzystującą czysto brzmieniowe właściwości współbrzmień i akordów, jakie tworzą między sobą poszczególne głosy (XX w.) Biorąc pod uwagę stosunek linii melodycznych względem siebie roz­różniamy polifonię:    kontrastową — brak pokrewieństwa melodycznego między głosami, imitacyjną:  ścisłą — poszczególne głosy powtarzają (imitują) się nawzajem (kanon, fuga) z pewnym opóźnieniem, ściśle przestrzegając zasad obranego rodzaju imitacji , swobodną — głosy mogą, ale nie muszą, nawiązywać do siebie nawzajem przez korespondencję motywiczną, rytmy uzupełniające, powtarzanie schematów rytmicznych.

SPECJALNY TYP POLIFONII

Specjalnym typem polifonii jest technika cantus firmus, czyli melodii stałej. Wówczas kompozytor wykorzystuje jakiś gotowy (obcy lub włas­ny) materiał melodyczny jako podstawę, do której dokomponowuje po­zostałe linie melodyczne (głosy). Mogą one w różny sposób nakładać się na cantus firmus, mogą z nim korespondować pod względem me­lodycznym lub tworzyć stosunek imitacyjny. Technika ta jest typowa dla okresu średniowiecza i renesansu. Do elementarnych współczynników formy zaliczamy motyw, frazę i zdanie muzyczne, które spotykamy w różnych rodzajach utworów muzycznych, niezależnie od zasad kształtowania i architektoniki.Motyw, fraza, zdanie — to struktury powstające w wyniku współdziałania elementów muzycznych, składające się odpowiednio z: kilku do kilkuna­stu dźwięków, dwóch lub więcej motywów, dwóch lub więcej fraz.

ELEMENTARNE WSPÓŁCZYNNIKI FORMY

Najmniejszą cząstką formalną jest motyw, większymi — fraza i zdanie. Istotą zdania jest zaokrąglenie (zamknięcie) formalne mniejszego odcinka przebiegu muzycznego zakończonego kadencją.Kierując się różnymi kryteriami można wyróżnić różne rodzaje motywów muzycznych. Ze względu na rozmieszczenie części akcentowanych i nie akcentowa­nych motywy mogą składać się z:  części akcentowanej, części nie akcentowanej,  części nie akcentowanej, części akcentowanej,  części akcentowanej, nie akcentowanej, akcentowanej,  części nie akcentowanej, akcentowanej, nie akcentowanej. Ze względu na kierunek linii melodycznej motywy mogą być:  wznoszące, opadające,  faliste,łukowe,oparte na powtarzaniu jednego dźwięku. Ze względu na harmonikę motywy mogą być:   oparte na jednym akordzie,  oparte na kilku akordach.